بینش - چرا چگال به سراغ ساختمانهای هتلینگ رفت؟
رسول دبیری
روایتی از آیندهنگری در شهری گرم، در بازاری در حال تغییر
رسول دبیری
روایتی از آیندهنگری در شهری گرم، در بازاری در حال تغییر
چند سال پیش، زمانی که بازار مسکن بندرعباس هنوز به شکل امروز تغییر نکرده بود، ما در چگال به یک پرسش بنیادین رسیدیم: «اگر قدرت خرید مردم کاهش یابد، آیا کیفیت زندگی هم باید کاهش پیدا کند؟» پاسخ ما یک «نه» قاطع بود. اما این ایستادگی، نیازمند بازتعریف مفهوم سکونت بود.
ما روند تورم، تغییر ساختار خانوادهها و میانگین سنی جمعیت را تحلیل کردیم. واقعیت روشن بود: واحدهای بزرگمتراژ بهتدریج از دسترس بخش بزرگی از جامعه خارج میشوند. اما کوچکسازی متراژ اگر صرفاً با هدف کاهش قیمت باشد، به «فشردهسازی زندگی» و حذف آرامش منجر میشود. ما نمیخواستیم مجتمعهایی بسازیم که شبیه به خوابگاههای بیهویت باشند؛ ما به دنبال «کیفیت در تراکم» بودیم.
در شهری با رطوبت بالا و سطح آب زیرزمینی زیاد، تصمیم به اجرای دو طبقه زیرزمین، ریسک فنی و هزینه مالی سنگینی داشت. اما برای تحقق رویای «هتلینگ»، ما به فضا نیاز داشتیم. ما یک طبقه کامل را به امکانات واقعی زندگی اختصاص دادیم؛ نه امکانات تزئینی، بلکه فضاهایی که «تجربه زیستن» را ارتقا میدهند.
ما از خود پرسیدیم: وقتی متراژ واحد کوچک میشود، ساکن چه چیزهایی را از دست میدهد؟ فضای مهمانی؟ اتاق مهمان؟ فضای ورزش؟ پاسخ ما انتقال این کارکردها از «بخش خصوصی واحد» به «بخش اشتراکی مشاعات» با کیفیتی بهمراتب بالاتر بود:
- سالن مراسم: طراحی فضایی با عایق صوتی کامل برای برگزاری جشنها بدون نگرانی از مزاحمت برای همسایگان.
- سوئیت مهمان: حذف اتاق خواب اضافه از داخل واحد، بدون حذف کرامت میزبانی.
- اتاق کودک و پرستار: فضایی مجهز به سیستم نظارت آنلاین برای تامین امنیت کودک و حفظ حریم خصوصی والدین.
- کافه و لابی: جایگزینی نشیمنهای بزرگ با فضاهای عمومی باکیفیت برای تعاملات اجتماعی.
ما آینده جمعیتی ایران را میبینیم. طراحی کتابخانه و فضای دورهمی سالمندان، پاسخی به تغییر سن جامعه است. همچنین با تعبیه اتاق تمرین موسیقی و فضای ورزشی، اجازه ندادیم محدودیت متراژ، باعث سرکوب استعدادها یا کاهش سلامت جسمی شود. حتی برای چالشهای روزمره مثل شستشوی خودرو، کارواش تخصصی با سیستم بازیافت آب کولرها را طراحی کردیم.
هتلینگ در بندرعباس فقط یک تصمیم معماری نبود، یک مبارزه فنی بود. تمامی سیستمهای تهویه، کنترل رطوبت و عایقبندی بهگونهای طراحی شدند که این امکانات در تمام فصول سال «واقعاً» قابل بهرهبرداری باشند، نه صرفاً تصویری در بروشورهای تبلیغاتی.
ساختمانهای «جرون» و «هفت» صرفاً مجتمع مسکونی نیستند؛ آنها پاسخی هوشمندانه به یک واقعیت اقتصادیاند بدون آنکه کرامت و آسایش انسانی قربانی شود. توسعهگری برای ما، فشردهسازی زندگی نیست، بلکه هوشمندسازی آن است. ما این مسیر را انتخاب کردیم، پیش از آنکه بازار ما را مجبور کند.
